دوکانە ساختەکانی ئۆنلاین: لیستی پشکنینی هەرزەکاران بۆ دیاریکردنی گرێبەستە زۆر باشەکان بۆ ئەوەی ڕاست بن
هودییەک لە مارکەی دڵخوازەکەتەوە بە بەشێکی کەم لە نرخی ئاسایی. جووتێک ڕاهێنەری چاپی سنووردار کە "گەڕاونەتەوە بۆ کۆگا". بلیتی کۆنسێرت کاتێک هەموو شتێکی تر فرۆشرا. دوکانە ساختەکانی ئۆنلاین لاپەڕەکانیان لە دەوری ئەم وەسوەسە دروست دەکەن. ئەوان پیشەیی دەردەکەون، لە سۆشیال میدیادا ڕیکلام دەکەن، هەندێکیشیان پارەکەت دەبەن و بە هیچ شێوەیەک هیچ نانێرن.
ئەم ڕێنماییە نیشانت دەدات کە چۆن پێش ئەوەی پارە بدەیت دوکانێک بپشکنیت و کام خووی پارەدان دەتپارێزێت و ئەگەر شتێک بە هەڵەدا چوو چی بکەیت.
چۆن دوکانە ساختەکان هەرزەکاران دەگرن
- ڕیکلامەکانی سۆشیال میدیا و پۆستەکانی ستایلی کاریگەر کە پاڵ بە گرێبەستێکی "کاتی سنووردار" دەنێن.
- براندکردنی کۆپی کراو. لۆگۆ و وێنەی بەرهەم و تەنانەت پێداچوونەوەش لە فرۆشگا ڕاستەقینەکانەوە هەڵدەگیرێن.
- ژماردنەوەی پاشەکشە و بانەری "تەنها 2 ماوە" کە بە شێوەیەک دروستکراون کە پەلە بکەیت.
- نرخەکان زۆر لە خوار ئاساییەوەیە. براندێکی ڕاستەقینە بە دەگمەن بە درێژایی ساڵ شتومەکی نوێ بە داشکاندنی گەورە دەفرۆشێت.
هەندێک دوکانی ساختە هەرگیز هیچ شتێک نانێرن. هەندێکی تر شتێکی هەرزان و کوالیتی نزم دەنێرن. هەندێکیان تەنها وردەکارییەکانی کارتەکەت کۆدەکەنەوە بۆ ئەوەی دواتر خراپ بەکاریبهێنن.
لیستی پشکنینی ٧ خاڵ پێش ئەوەی بکڕیت
- ناونیشانی وێبەکە بە وردی بخوێنەرەوە. بەدوای ڕێنووسی نامۆ، وشەی زیادە یان کۆتایی سەیردا بگەڕێ، وەک ناوی براندێک کە "-outlet" یان "-sale" زیاد کراوە.
- بەدوای ناوی دوکانەکەدا بگەڕێ لەگەڵ وشەی "فێڵ" یان "پێداچوونەوە". سایت و مەکۆی سەربەخۆی پێداچوونەوە بەکاربهێنە، نەک تەنها ئیسپاتیەکانی سەر لاپەڕەی تایبەتی دوکانەکە.
- بەدوای وردەکاری پەیوەندی ڕاستەقینەدا بگەڕێ. بزنسێکی ڕاستەقینە ناوی کۆمپانیا و ناونیشانی پۆست و ئیمەیڵێکی کارکردن دەخاتە ڕوو. فۆڕمی پەیوەندیکردن بە تەنیا نیشانەیەکی لاوازە.
- سیاسەتەکان بپشکنە. لاپەڕەکانی گەڕانەوە، گەیاندن و پاراستنی نهێنی ونبوون یان خراپ نووسراو ئاڵای سوورن. هەروەها ئەو سیاسەتانەی کە لە سایتێکی ترەوە وشە بە وشە کۆپی کراون.
- نرخەکەی بەراورد بکە. ئەگەر هەمان شت لە هەموو شوێنێکی تردا نرخی زۆر زیاترە، لە خۆت بپرسە بۆچی ئەم دوکانە توانای کڕینی هەیە.
- ئاگاداری شێوازی نائاسایی پارەدان بە. گواستنەوەی بانکی و کارتی دیاری و کریپتۆ سەختە یان مەحاڵە بگەڕێتەوە.
- بڕۆ بۆ سایتی فەرمی براندەکە. خۆت ناونیشانەکە بنووسە لەبری ئەوەی پەنجە بخەیتە سەر ڕێکلامێک، پاشان بزانە ئایا گرێبەستەکە لەوێ بوونی هەیە یان نا.
پارە بدە بە شێوەیەک کە بتپارێزێت
ئەگەر بە مۆڵەتی دایک و باوک یان سەرپەرشتیار دەیکڕیت، داوای لێبکە شێوازی پارەدان بەکاربهێنن کە پاراستنی کڕیار پێشکەش دەکات. دابینکەرانی کارت و هەندێک لە خزمەتگوزارییەکانی پارەدان پرۆسەی ناکۆکییان هەیە ئەگەر شتێک هەرگیز نەگاتە دەست، هەرچەندە یاساکان بەپێی وڵات و دابینکەر جیاوازن. هەرگیز کۆدی ئاسایشی کارتەکەت یان کۆدی یەکجارەکی لە ڕێگەی چات یان نووسینەوە هاوبەش مەکە، هەرگیز پارە بدە بە کەسێکی نامۆ کە بە شێوەیەکی تایبەت پەیوەندیت پێوە بکات بۆ ئەوەی "گرێبەستەکە لە ماڵپەڕەکە بگوازێتەوە".
دروستکردنی ئەکاونتی دوکانەکە بە وشەی نهێنی ناوازە، بە شێوەیەکی ئایدیاڵ لە بەڕێوەبەری وشەی نهێنیدا هەڵبگیرێت. ئەگەر دوکانەکە ساختە دەرچوو ئەو وشەی نهێنیەی کە پێت داوە هیچ شتێکی تر ناکاتەوە.
نیشانەکانی ئاگادارکردنەوە دوای داواکردن
- هیچ ئیمەیڵێکی پشتڕاستکردنەوە نییە، یان ئیمەیڵێک کە لە ناونیشانێکی جیاوازەوە دێت.
- ژمارەیەکی بەدواداچوون کە کارناکات، یان دوکانێک کە تەنها بە بیانووی ناڕوون وەڵام دەداتەوە.
- پەیامێک کە لە ڕێگەی بەستەرێکەوە داوای "کرێی گومرگی" یان "کرێی دووبارە گەیاندن"ی زیادە دەکات.
- فشار بۆ پشتڕاستکردنەوەی وردەکارییەکانی کارتەکەت دووبارە.
ئەگەر پێشتر فێڵت لێ کراوە
- یەکسەر بە کەسێکی گەورەی متمانەپێکراو بڵێ. تۆ تووشی کێشە نیت، خێراییش گرنگە.
- بۆ ڕاپۆرتکردنی پارەدانەکە پەیوەندی بە دابینکەری کارت یان خزمەتگوزاری پارەدان بکەن و پرسیار بکەن دەربارەی ناکۆکیکردن لەسەری یان بلۆککردنی کارتەکە.
- بەڵگە بهێڵەرەوە. پاشەکەوتکردنی وێنەی شاشەی ڕێکلامەکە و ماڵپەڕەکە و پسوڵە و ئیمەیڵ و نامەی چات.
- وشەی نهێنی بگۆڕە ئەگەر ئەو وشەی نهێنی دوکانەت لەسەر هەر ئەکاونتێکی تر بەکارهێنایەوە.
- دوکانەکە ڕاپۆرت بکە بۆ ئەو پلاتفۆرمەی کە ڕیکلامەکەت لێ بینیوە و بە بەکارهێنەری نیشتمانی یان دەسەڵاتی ساختەکاری خۆت.
زیاتر بزانە: ڤیدیۆ و ڕاپۆرتی فەرمی
سەیرکردنی نموونەیەک یارمەتی لیستی پشکنینەکە دەدات کە چەسپێت. لە یوتیوب بگەڕێ بۆ "چۆن فرۆشگایەکی ئۆنلاین ساختە ببینیت" و ڤیدیۆ لە دەزگاکانی پاراستنی بەکاربەر، ناوەندە نیشتمانییەکانی ئاسایشی ئەلیکترۆنی یان ڕێکخراوە ناسراوەکانی سەلامەتی دیجیتاڵی هەڵبژێرە. ئێمە پێشنیاری ڤیدیۆیەک ناکەین تەنها لەبەر ئەوەی بینەری زۆری هەیە، بۆیە بزانە کێ دروستی کردووە و کەی.
بۆ وەرگرتنی ڕێنمایی نووسراو سەردانی ماڵپەڕە فەرمییەکانی دەسەڵاتی بەکاربەر یان ساختەکاری وڵاتەکەت بکەن. نموونە لەوانە consumer.ftc.gov لە ئەمریکا و actionfraud.police.uk لە بەریتانیا. بەشی هۆشیاری فێڵەکانیان زۆرجار ڕێنمایی و ڕاپۆرتی دابەزێنراو لەخۆدەگرێت، هەندێکجار وەک PDF. تەنها لە سایتی فەرمی دایانبەزێنە، و متمانە بە PDF ێک مەکە کە لەلایەن کەسێکی نامۆوە نێردراوە.
یاسای خێرا بۆ ئەوەی لەبیرت بێت
ئەگەر گرێبەستێک هەستت بە سەرسوڕهێنەر کرد، خاو بکەرەوە. مامەڵەیەکی ڕاستەقینە هەر لەوێ دەبێت دوای ئەوەی ناونیشانی وێبەکەت دەپشکنیت و بەدوای پێداچوونەوەدا دەگەڕێیت و لەگەڵ کەسێک قسە دەکەیت کە متمانەت پێی هەیە. فێڵکردن بەندە بەوەی کە تۆ ئەو هەنگاوانە بەجێبهێڵیت.