4

مەترسی زۆر

4

مەترسی بەرز

4

مەترسی مامناوەند

4

مەترسی کەم

مەترسی زۆر
2026/03/27

بڵاوبوونەوەی وێنەی تایبەت و شەرمەزاری

منداڵان وێنەی تایبەتی خۆیان بۆ کەسی تر دەنێرن بەو باوەڕەی کە لەناودەچێت، بەڵام وەرگر وێنەکە دەپارێزێت و لەوانەیە بڵاوی بکاتەوە یان بۆ ئیستغلالی زیاتر بەکاری بهێنێت.

چارەسەر:

فێری منداڵەکە بکە هەرگیز وێنەی تایبەت نەنێرێت. ئەگەر ڕوویدا، دەستبەجێ سکرین شۆت وەربگرە، لە پلاتفۆرمەکە ڕاپۆرت بکە، و لە پۆلیس یارمەتی بپرسە.

مەترسی زۆر
2026/03/27

پرۆگرامە هەڵبەزێنراوەکان و مالوێر

پرۆگرامە هەڵبەزێنراوەکان (cracked software) کە بە ناوی "خۆڕایی" یان "هاکی یاری" بڵاو دەکرێنەوە، زۆربەی جار مالوێری تێدایە کە وشەی نهێنی، زانیاری بانکی، و داتای کەسی دەدزێت.

چارەسەر:

تەنها لە سەرچاوە فەرمییەکان (ئەپڵ ستۆر، گووگڵ پلەی، ماڵپەڕی فەرمی دەڤەلۆپەر) دابەزێنە. هەرگیز داواکاری ناچالاککردنی ئەنتێڤایرۆس جێبەجێ مەکە. ئەنتێڤایرۆس چالاک بهێڵەوە.

مەترسی زۆر
2026/03/27

نزیکبوونەوەی سێکسی (Grooming) لە پلاتفۆرمەکان

کەسانی خراپەکار لە ڕێگای یارییەکان یان سۆشیال میدیاوە نزیک دەبنەوە لە منداڵ، پەیوەندی دروست دەکەن، پاشان هەوڵی گواستنەوەی گفتوگۆ دەدەن بۆ پلاتفۆرمێکی تایبەت بە مەبەستی ئیستغلال.

چارەسەر:

ڕێکخستنەکانی پەیام بخەرە سەر "تەنها هاوڕێکان". فێری منداڵەکە بکە هەرگیز لەگەڵ کەسی نەناسراو پەیوەندی تایبەت مەکات. گفتوگۆی کراوە و بەبێ ترس لەگەڵ منداڵەکەدا هەبێت.

مەترسی زۆر
2026/03/27

هەڵبەزاندنی هەژمار و دزینی زانیاری

هێرشبەران بە دزینی وشەی نهێنی، دەستیان بە هەژمارەکە دەگات و زانیاری کەسی و بانکی دەدزن. گەنجان بەهۆی بەکارهێنانی وشەی نهێنی لاواز یان دووبارە بەکارهێنانەوەی هەمان وشەی نهێنی، زۆرترین ئامانجی هێرشبەرانن.

چارەسەر:

پەسپۆردنی دوو قۆناغی (2FA) بۆ هەموو هەژمارەکان چالاک بکە. وشەی نهێنی درێژ و تایبەت بۆ هەر هەژمارێک بەکاربهێنە. بەڕێوەبەری وشەی نهێنی (Password Manager) دامەزرێنە.

مەترسی بەرز
2026/03/27

چاتی دەنگی لە یارییەکاندا لەگەڵ نامۆکان

لە یارییە فرە-یاریزانەکانی وەک پلەی ستەیشن، ئێکس بۆکس، و ڕۆبلۆکسدا، منداڵان لە ڕێگای چاتی دەنگییەوە پەیوەندی لەگەڵ نامۆکان دەکەن و ڕووبەڕووی ڕەفتاری ناشرین، تەڵەقەکردن، یان نزیکبوونەوەی کەسانی خراپەکار دەبنەوە.

چارەسەر:

کۆنتڕۆڵی باوانی کۆنسۆلەکە چالاک بکە. چاتی دەنگی بۆ تەنها هاوڕێکان سنووردار بکە یان بە تەواوی ناچالاکی بکە. پێکەوە یاری بکەن و چاودێری بکەن.

مەترسی بەرز
2026/03/27

کانالە نا-فەرمییەکانی تێلەگرام

کانالە نا-فەرمییەکان بەبێ پێداچوونەوە کاردەکەن و هەواڵی ساختە، ناوەڕۆکی نەشیاو، و لە حاڵەتەکاندا کۆمەڵگەی خراپەکاری تێدا بڵاو دەبێتەوە. منداڵان بەبێ ئاگاداری دەچنە ناوەوە.

چارەسەر:

منداڵەکەت فێربە کە تەنها لە کانالە باوەڕپێکراوەکان ببێتە ئەندام. بە بەردەوامی کانالەکانی پشکنین بکە. ڕێکخستنی "پەیام لە کەسی نەناسراو" بخەرە سەر "ڕێگری".

مەترسی بەرز
2026/03/27

ڕکابەرییە ڤایرالەکانی تیک تۆک

ڕکابەرییە ڤایرالەکانی وەک خواردنی مادەی ژەهراوی، پەڕینەوە لە شوێنی بەرز، یان کردارە مەترسیدارەکانی تر، منداڵان هاندەر دەکەن کە خۆیان بخەنە مەترسییەوە بۆ وەرگرتنی بینەر.

چارەسەر:

منداڵەکەت فێربە پێش بەشداریکردن بیری لە ئەنجامەکانی بکاتەوە. بەشداریکردن لە ڕکابەرییە مەترسیدارەکان قەدەغە بکە. پێکەوە ڤیدیۆکان تەماشا بکەن و لەسەر مەتراسییەکان گفتوگۆ بکەن.

مەترسی بەرز
2026/03/27

فشار (Phishing) لە ڕێگای پەیام و ئیمەیڵ

پەیامێکی ساختە لە ناوی پلاتفۆرمێکی ناسراوەوە دێت کە دەڵێت "هەژمارەکەت دەبەزێنرێت، لێرە کلیک بکە". لینکەکە دەچێتە پەڕەیەکی ساختەوە کە وشەی نهێنی کۆدەکات.

چارەسەر:

پێش کلیککردن URL بپشکنە. هەرگیز لەسەر لینکی نەناسراو کلیک مەکە. سەرچاوەی پەیامەکە پشتڕاست بکەرەوە. پەسپۆردنی دوو قۆناغی چالاک بکە.

مەترسی مامناوەند
2026/03/27

کڕینی ناو-یاری بەبێ ڕەزامەندی باوان

منداڵان لە یارییەکانی وەک ڕۆبلۆکس، فۆڕتنایت، و ماینکرافتدا، بەبێ ئاگاداری باوان پارە خەرج دەکەن بۆ کڕینی ڕۆبەکس، پوختەکان، و جلوبەرگی ئەڤاتار.

چارەسەر:

کۆنتڕۆڵی کڕین چالاک بکە. سنووری خەرجکردنی مانگانە دابنێ. کارتی ئەمانەت مەبەستە بە هەژمارەکە. پەسۆردی تایبەت بۆ کڕین دابنێ.

مەترسی مامناوەند
2026/03/27

گروپە نا-سەلامەتەکانی واتسئەپ

منداڵان لەلایەن کەسانی نەناسراوەوە دەخرێنە ناو گروپە نا-سەلامەتەکانەوە، کە تێیدا ڕووبەڕووی ناوەڕۆکی نەشیاو، فیشار، یان ساختەکاری دارایی دەبنەوە.

چارەسەر:

ڕێکخستنی گروپەکان بخەرە سەر "تەنها پەیوەندییەکانم". فێری منداڵەکە بکە لە گروپی نەناسراو بەشداری مەکات. ئەگەر خرایە ناو گروپێک، دەستبەجێ بەجێی بهێڵێت.

مەترسی مامناوەند
2026/03/27

فلتەر و ستانداردی جوانی ساختە

فلتەرەکانی ئینستاگرام و تیک تۆک وێنەی جەستەی ناواقعی پیشان دەدەن، وا لە گەنجان دەکات نائارامی جەستە و خەمۆکی و نیگەرانی ڕووبەڕوو بن، بە تایبەتی کچان.

چارەسەر:

فێری منداڵەکە بکە کە فلتەرەکان ڕاستی نین. شوێنکەوتنی ئەکاونتەکانی کە جەستەی ڕاستەقینە و ستانداردی جیاوازی جوانی نیشان دەدەن هاندەر بکە. کەمترین کات لەسەر ئەم پلاتفۆرمە بەسەر بەرن.

مەترسی مامناوەند
2026/03/27

کاتی شاشەی زۆر و کەمبوونەوەی کاتی خێزانی

بەکارهێنانی بەردەوامی مۆبایل و کۆمپیوتەر وای کردووە منداڵان کەمتر کاتی کوالێتی لەگەڵ خێزاندا بەسەر ببەن، کاریگەری لەسەر پەیوەندی خێزانی و توانای پەیوەندی ڕووبەڕوو هەیە.

چارەسەر:

سنووری کاتی شاشەی ڕۆژانە دابنێ (٢-٥ ساڵ: ١ کاتژمێر، ٦+: ١-٢ کاتژمێر). کاتی بێ مۆبایل لە ماڵەوە دروست بکە. مۆبایل لە ژووری خەوتن دەربکە.

مەترسی کەم
2026/03/27

بەکارهێنانی مۆبایل لە کاتی خەوتندا

بەکارهێنانی مۆبایل پێش خەوتن خەو لەناو دەبات، کاریگەری لەسەر تەندروستی جەستەیی و دەروونی منداڵ هەیە.

چارەسەر:

مۆبایل لە ژووری خەوتن دەربکە. کاتی بێکار (Downtime) لە ڕێکخستنەکاندا دیاری بکە. لانیکەم ١ کاتژمێر پێش خەوتن مۆبایل بەکارنەهێنرێت.

مەترسی کەم
2026/03/27

زۆربوونی کۆمێنتی ناشرین

لە یوتیوب، تیک تۆک، و ئینستاگرامدا، منداڵان ڕووبەڕووی کۆمێنتی ناشرین، ناسێوەر، و ناو لێنان دەبنەوە کە کاریگەری نەرێنی لەسەر تەندروستی دەروونیان هەیە.

چارەسەر:

منداڵەکەت فێربە کە کۆمێنتی ناشرین بە بێ وەڵام بەجێبهێڵێت و بەستنی یان ڕاپۆرتی بکات. ڕێکخستنی کۆمێنت بخەرە سەر "پشکنین".

مەترسی کەم
2026/03/27

بینینی ناوەڕۆکی نەگونجاو بەپێی تەمەن

منداڵان لە ڕێگای ئەلگۆریتمەکانی سۆشیال میدیا و یوتیوبەوە ڕووبەڕووی ناوەڕۆکی نەشیاو یان نەگونجاو بەپێی تەمەن دەبنەوە

چارەسەر:

فیلتەری ناوەڕۆک لە پلاتفۆرمەکاندا چالاک بکە. بە پێی تەمەن سنووری تەمەنی دیاری بکە. پێکەوە ناوەڕۆک تەماشا بکەن

مەترسی کەم
2026/03/27

خوێندن لەسەر شاشە لە جێگەی کاغەز

توێژینەوەکان دەریانخستووە کە خوێندن لەسەر شاشە بەراورد بە کاغەز، تێگەیشتن کەمترە و کاریگەری لەسەر یادەوەری منداڵ هەیە.

چارەسەر:

خوێندنەوەی کتێبی کاغەزی هاندەر بکە. بۆ خوێندنەوەی درێژخایەن کاغەز باشترە. کتێبخانە لە ماڵەوە دروست بکە